وبلاگ دانشجويان آمار90 دانشگاه لرستان

مختصری درباره ی زبان گرجی

زبان گرجی در شمار زبان های قفقازی است و زبان های قفقازی به آن دسته از زبان ها گفته می شود که در منطقه ی قفقاز بین دریای سیاه و دریای خزر با آن ارتباط برقرار می شود . در حدود 30 تا 40 زبان در این منطقه ی جغرافیایی وجود دارد و همین تنوع زبانی در منطقه ای به این کوچکی امر قابل ملاحظه ای است .

زبان های قفقازی را از دیدگاه طبقه بندی منطقه ای می توان به سه دسته تقسیم کرد :

 منطقه ی شمال غربی قفقاز که شامل زبان های آبخاز - آدیقی می شود .

 منطقه ی شمال شرقی قفقاز که شامل زبان های ناخی – داغی می شود .

 منطقه ی جنوب قفقاز که شامل زبان های کارتولی (گرجی) می شود .

به گروه زبان های کارتولی زبان های ایبری نیز گفته می شود که این واژه نام گرجستان شرقی در زبان یونان بیزانس می باشد .

گروه کارتولی شامل زبان های : گرجی ، مگرلی ، لاز و سوان است . زبان گرجی به زبان ادبی و علمی از زبان های کارتولی اطلاق می شود و زبان شناخته شده رسمی کشور گرجستان می باشد . لهجه های زبان گرجی به دو گروه لهجه های شرقی و غربی تقسیم می شود که البته تفاوت عمده ای وجود ندارد و قرار گرفتن رشته کوه سورام سبب ایجاد چنین تفاوتی در لهجه های گرجی شده است .

خط گرجی

یکی از قدیمی ترین سیستم های نوشتاری جهان خط گرجی است . بر اساس روایات تاریخی که در کتاب باستانی سرگذشت کارتیل آمده است ، خط گرجی در دوره ی استقرار دولت گرجستان شرقی یا همان ایبریا در 4 قرن پیش از میلاد حضرت عیسی (ع) اختراع شده است و گفته می شود که پارناواز اولین پادشاه کارتیل (گرجستان شرقی) الفبا را اختراع کرد . ولی با استناد به آثار مکتوب گرجی که در دست پژوهشگران قرار دارد ، تاریخ موثق نوشتار گرجی به قرن 4 میلادی باز می گردد .

قدیمی ترین سنگنبشته ی گرجی به وسیله ی کوربو باستان شناس ایتالیایی در فلسطین کشف شد و تاریخ کتابت آن در حدود سال 433 میلادی تعیین گردیده است . در سرزمین گرجستان قدیمی ترین اثر خطی سنگنبشته ای است که بر دیوار کلیسای بولنیسی واقع در جنوب گرجستان وجود دارد و تاریخ کتابت آن به سال 492 میلادی تخمین زده شده است . باید در نظر داشت که در اکتشافات اخیردر ایالت کاختی گرجستان اشیایی به دست آمده است که درحدود 1 قرن پیش از میلاد حضرت مسیح (ع)  بر روی آن ها جملات کوتاهی به زبان گرجی نوشته شده است .

الفبای گرجی

الفبای گرجی نتیجه ی تطور الفبایی است که از قرون وسطی در گرجستان رایج بود . الفبای گرجی دارای 33 حرف است که به صامت و مصوت تقسیم می شود . در زبان گرجی 5 مصوت (ა–ე–ი–ო–უ) و 28 صامت وجود دارد و از چپ به راست نوشته می شود .

الفبای گرجی

همانگونه که در جدول مشاهده می شود ، حروف الفبای گرجی به همان صورت که در واژه ها نوشته می شود تلفظ می شوند و این یکی از خصوصیاتی است که خواندن زبان گرجی را آسان ساخته است و به همین دلیل است که تنوعی از مصوت ها در این زبان وجود دارد . مثلا در زبان فارسی آوای «Z» به اشکال «ذ،ز،ض و ظ» ممکن است . اما در زبان گرجی برای هر آوایی یک حرف الفبا وجود دارد .

و اما می رسیم به توضیح برای آن دسته از حروفی که مشابه فارسی ندارند .

1 - صامت «კ» مشابه فارسی ندارد و تقریبا مانند حرف «ქ» است ، با این تفاوت که باید بدون دَمِش تلفظ شود .

2 - صامت «პ» مشابه فارسی ندارد و تقریبا مانند حرف «ფ» است ، با این تفاوت که باید بدون دَمِش تلفظ شود .

3 - صامت «ტ» مشابه فارسی ندارد و تقریبا مانند حرف «თ» است ، با این تفاوت که باید بدون دَمِش تلفظ شود .

4 - صامت «ღ» مشابه فارسی ندارد و از ترکیب دو صامت «غ» (عربی) و «გ» پدید می آید .

5 - صامت «ც» مشابه فارسی ندارد و از ترکیب دو صامت «თ» و «ს» پدید می آید .

6 - صامت «ძ» مشابه فارسی ندارد و از ترکیب دو صامت «დ» و «ზ» پدید می آید .

7 - صامت «წ» مشابه فارسی ندارد و از ترکیب دو صامت «ტ» و «ს» پدید می آید .

8 - صامت «ჭ» مشابه فارسی ندارد و از ترکیب دو صامت «ტ» و «შ» پدید می آید .

جهت کسب اطلاعات بیشتر پیرامون تلفظ دقیق الفبای گرجی می توانید به لینک های زیر مراجعه نمایید :

http://www.members.tripod.com/ggdavid/georgia/language/anbani.htm

http://www.omniglot.com/writing/georgian2.htm

http://www.members.tripod.com/ggdavid/georgia/language/gphases.htm

http://www.en.wikipedia.org/wiki/georgian_language

http://www.webdisk.berkeley.edu/shorena/sakartvelo.htm

منبع:http://www.00995.ir/

با  سپاس از آقای بابایی