ایرانیان باستان شادی و نشاط را از موهبت ها ی اهورایی و غم و اندوه و تیره دلی را از پدیده ها ی اهریمنی می پنداشتند . مراسم نوروز ، جشن مهرگان ، جشن سده ، چهارشنبه سوری و شب یلدا و سنت های دیگر در واقع بیانگر این حقیقت است که ایرانیان پس از رهایی از

بیدادگری و ستم ، به شکرانه ی باز یافتن آزادی جشن برپا می ساختند و پیروزی نیکی بر بدی و روشنایی بر تاریکی و داد بر ستم را گرامی می داشتند شب یلدا نیز یکی از این موارد است . در دوران کهن ، شب مظهر تاریکی و تباهی و وحشت بوده و اغلب سعی می کردند که شب هنگام با افروختن آتش و افزودن نور خانه روشن باشد تا پلیدی و تباهی در آن راه نیابد شب یلدا طولانی ترین شب ها است . یعنی تسلط تاریکی بر زمین از تسلط نور خورشید و روشنایی می کاهد و چون فردای این شب روشنایی بر ظلمت غالب و روز طولانی می شود ، ایرانیان تولد دوباره ی خورشید را که مظهر  روشنایی است جشن می گیرند ، در ایران کهن هر یک از سی روز ماه نام وﯦﮋه هم نام فرشتگان دارند ، نام دوازده ماه سال نیز در میان آنها است در هر ماه روزی را که نام روز با نام ماه یکی باشد جشن می گرفتند . در دی ماه چهار جشن در ایران کهن وجود داشت . نخستین روز دی ماه یا شب یلدا را جشن می گیرند یعنی آخرین شب پاییز و نخستین شب زمستان ، پایان قوس ( آذر ) آغاز جدی ( دی ) و درازترین شب سال . یلدا از نظر معنی معادل با کلمه ی نوئل از ریشه ی ناتالیس رومی به معنی تولد است و نوئل از ریشه ی یلدا است . واﮋه ی یلدا ، سریانی و به معنی ولادت است . ولادت خورشید ( مهر و میترا ) و رومیان آن را ( ناتالیس انویکتوس) یعنی ( روز تولد مهر شکست نا پذیر ) نامند .

 

حکایت آیین شب یلدا :

 

پدر بزرگ ها و مادر بزرگ ها خانه را برای استقبال از فرزندان می آرایندو فرزندان و نوه ها نیز از آن سوی برای دیدار بزرگان خانواده بی قرارند . برگزاری مراسم یلدا ف آیینی خانوادگی است و گردهمایی ها به خویشاوندان و دوستان نزدیک محدود می شود ، ایران کشوری با فرهنگی غنی است که مردمانش بنا به ذوق و سلیقه و طبیعت منطقه ای که در آن زیست می کنند هر یک برای برگزاری سنت های کهن آداب خاص خود را دارند آیین شب یلدا یا شب چله ، خوردن آجیل مخصوص ، هندوانه ، انار و شیرینی و میوه های گوناگون است که همه جنبه ی نمادی دارند و نشانه ی برکت ، تندرستی ، فراوانی و شادکامی هستند .

 

فال حافظ و شاهنامه خوانی :

 

یکی دیگر از رسم های شب یلدا در گرفتن فال حافظ است اگر رسم و آیین های دیگر یلدا را میراثی از فرهنگ چند هزار ساله بدانیم ولی گرفتن فال حافظ در شب یلدا در سده های اخیر به رسم های شب یلدا افزوده شده است . شاهنامه خوانی و قصه گویی پدربزرگ و مادر بزرگ دور کرسی برای کوچک تر ها نیز از آیین های یلدا است که خاطرات شیرینی را برای بزرگسالی آنها فراهم می آورد.

 

http://porushat.mihanblog.com/